ବରଗଡ଼ ଇତିହାସ ଓ ଭୂଗୋଳ
ଧାନର ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ପୁରାତନ ସଂସ୍କୃତିର ମାଟି
ଜିଲ୍ଲା ପରିଚୟ
ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ୨୦.୨୦.୦" ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୩.୩୭.୧୫" ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୩ ରେ ଏହା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲା ଭାବରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ସମୁଦାୟ ଆୟତନ ୫୮୩୪ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର।
ଉତ୍ତର (North)
ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ
ପୂର୍ବ (East)
ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଦକ୍ଷିଣ (South)
ବଲାଙ୍ଗୀର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର
ପଶ୍ଚିମ (West)
ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ପ୍ରାକୃତିକ ବିଭାଜନ
ବରଗଡ଼ ସମତଳ ଭୂମି
ଏହା ବାରପାହାଡ଼ ପର୍ବତମାଳାରୁ ମହାନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ଏହାର ମାଟି ବାଲି, ଗୋଡ଼ି ଏବଂ ମାଟିର ମିଶ୍ରଣ ଯାହା ଧାନ ଚାଷ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏଠାରେ ଜଳସେଚନର ଉତ୍ତମ ସୁବିଧା ରହିଛି ଏବଂ ଗାଁଗୁଡିକ ଆମ୍ବ ବଗିଚାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବୋଡାସମ୍ବର (ପଦ୍ମପୁର)
ଏହା ବରଗଡ଼ ସମତଳ ଭୂମିର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି ଏବଂ 'ଅଙ୍ଗ' ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ଳାବିତ। ଏହାର ମାଟି ପାହାଡ଼ିଆ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ କୃଷି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
ଅମ୍ବାଭୋନା ଓ ଲଖନପୁର
ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମହାନଦୀର ଉପନଦୀ 'ଦନ୍ତ' ଏବଂ 'ଜୀରା' ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ। ବାରପାହାଡ଼ ପର୍ବତମାଳା ଏହି ସମତଳ ଭୂମିର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରହିଛି।
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀ: ବାଘର କୋଟା
ଏକଦାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ଶିଳାଲିପି ଅନୁଯାୟୀ, ବରଗଡ଼ର ମୂଳ ନାମ ଥିଲା "ବାଘର କୋଟା"।
ଚୌହାନ ରାଜତ୍ୱ: ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ
ସମ୍ବଲପୁରର ଚୌହାନ ରାଜା ବଳରାମ ଦେବ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟାଳୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବିରାଟ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରୁ ଏହାର ନାମ "ବରଗଡ଼" ହୋଇଥାଇପାରେ।
ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା
ଶେଷ ଚୌହାନ ରାଜା ନାରାୟଣ ସିଂହ, ଗୋଣ୍ଡ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇଥିବା ବାଲୁକୀ ଦାଶଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଦାଶ ଓ ନାରାୟଣ ଦାଶଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ଥାନ 'ମାଫି' (ନିଷ୍କର ଜମି) ଆକାରରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
ବୋଡାସମ୍ବର ଇତିହାସ
ବୋଡାସମ୍ବର ଜମିଦାରୀର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଥମେ ବୋଡାସମ୍ବରରେ ଥିଲା, ଯାହା ପରେ ପଦ୍ମପୁରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲା। ଏହି ଜମିଦାରମାନେ ବିନ୍ଝାଲ ପରିବାରର ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ "ପାଟ-ବରିହା" କୁହାଯାଉଥିଲା।